02 april 2015

Gerrit Zalm (ABN AMRO): hoe goed of slecht was hij? II

Gerrit Zalm bedacht als minister van financiën de Zalmnorm, hoewel die eigenlijk niet door hem was bedacht, maar door een studiegroep (waar hij overigens wel in had gezeten). Volgens die norm moesten de overheidsuitgaven onder het bij het Regeerakkoord afgesproken niveau blijven, ongeacht welke nieuwe ontwikkelingen zich ook voor zouden doen. Dat beginsel was gemotiveerd door de ervaringen met een soortgelijke norm in de jaren 50 en 60 die door de toenmalige minister van financiën Zijlstra was ontwikkeld. In dat beleid mochten zowel inkomsten als uitgaven van hun langjarige begroting afwijken, als ze gemiddeld maar goed zaten. Wat bleek? De uitgaven vielen altijd tegen (dat wil zeggen, waren altijd te hoog), maar nooit mee, met als gevolg dat er een voortdurende race bestond tussen stijgende uitgaven en stijgende belastingtarieven om deze uitgaven te financieren. Dat uitgaven altijd tegenvielen is niet zo verwonderlijk. Geen enkele minister, behalve die van financiën, kan op applaus rekenen als hij/zij in staat is zijn uitgaven te beperken. Politici worden populair van uitdelen, maar niet van het terugpakken van geld. De Zalmnorm beoogde dus enkel de natuurlijke uitgavendrift van ministers te beteugelen door het budgetteren van de uitgaven. We waren dus af van overbodige uitgavenverhogingen, dankzij Zalm? Nou nee hoor, want bijvoorbeeld eind jaren 90 kwamen de uitgaven aan zorg boven de begrote bedragen uit. Maar het was ook een tijd van hoogconjunctuur en dus vielen de uitgaven aan uitkeringen mee (minder werkloosheid, ed.). Dus, om minister van volksgezondheid Borst te plezieren, schoof Zalm de meevallers door de lagere uitkeringen door naar Volksgezondheid om de begrotingsnood van Borst te lenigen. Mooi gebaar, maar helemaal in strijd met zijn eigen Zalmnorm (schuiven tussen begrotingen was een doodzonde). Slecht dus wat Gerrit Zalm eind jaren 90 presteerde. (wordt vervolgd)

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen