26 maart 2015

Robert Went: “Europeanisering en democratie: dan geen sterke natiestaat”

Deel 4 van de serie ‘De economie van overmorgen’ (over globalisering) van Robert Went en Hella Hueck behandelen (onder veel meer) het politiek trilemma van de econoom Dani Rodrik: “democratie, economische integratie en nationale soevereiniteit gaan niet samen. We moeten er twee kiezen.” Dus, als we in Europa voor een volwaardig democratisch instituut op EU-niveau kiezen, dan kunnen we geen sterke natiestaten in de EU meer hebben, aldus Rodrik. Helemaal niet erg, zeggen RW en HH, want we willen ook helemaal geen federale EU. Dus laat maar zo? Helaas kan dat niet zonder ongelukken, zoals we nu voortdurend om ons heen zien. De EU-leiders hebben centrale EU-regelingen in het leven geroepen (euro, begrotingsnormen, centrale bank, bankenunie, etc.), maar in het midden gelaten wie daar de baas over is. In het 3-keuzenmenu van Rodrik ontbreekt feitelijk de EU-situatie. Er is wel gekozen voor economische integratie, maar democratie en nationale soevereiniteit zijn een beetje door elkaar gehusseld. Op centraal niveau geldt het recht van de sterkste. En de sterkste in het eurogebied is: Duitsland, een beetje Frankrijk, maar zeker niet Nederland, Griekenland, Finland…. Dat hadden de Founding Fathers van de VS-grondwet toch beter gezien. Zij vreesden ook (net als Rodrik, menu 3) dat bij centralisatie van de democratie de (natie)staten en dan vooral de kleinere machteloos zouden zijn bij federale besluitvorming. Dus vonden zij de senaat uit, waar iedere staat met dezelfde hoeveelheid stemmen vertegenwoordigd zou zijn. De senaat bestaat nog steeds, de staten verdwenen niet en hebben nog veel eigen bevoegdheden (kunnen zelf belastingen heffen, bijvoorbeeld), maar de VS werd toch een sterke federatie. Kortom, centralisatie (EU-regering met gekozen parlement) kan heel goed samen met sterke natiestaten. De huidige EU-situatie met vlees (centralisatie) noch vis (decentralisatie) blijkt, inderdaad, tot de dictatuur van Angela Merkel in Europa te leiden.  

1 opmerking:

  1. Ik zou zeggen, liever de dictatuur van Merkel dan de federale staat Europa. Nog beter is het om terug te gaan naar het Europa van de samenwerking, het Europa van de Nationale Staten. Waarom hebben we een federaal Europa nodig? Die vraag wordt nooit gesteld. Voor de welvaart hoeft het niet. De welvaart is gestegen in de tijd van de EEG. De EU heeft tot nu alleen maar welvaart gekost. Er wordt een loodzware EU bestuurslaag opgebouwd, bovenop de reeds bestaande loodzware bestuurslaag in eigen land. We zijn op weg naar een EU-transferunie en dat is in mijn ogen zeer ongewenst.

    BeantwoordenVerwijderen