03 december 2014

Sunny Bergman (wit): zwart als roet II

Een jaar of tien geleden was ik samen met onderzoeksstudent Daniel Haile, afkomstig uit Eritrea, in Zuid Afrika om een onderzoek te doen naar de verhouding tussen de rassen aldaar. Wij deden daar eigenlijk het soort testjes dat Sunny Bergman in haar documentaire ook doet. Wij bekeken wie met wie wilde samenwerken. Onze verwachting was dat we als erfenis van het apartheidsbewind een grote raciale scheiding zouden vinden. Het pakte anders, of in ieder geval subtieler uit. Inkomensverschillen bleken een grote rol te spelen. Mensen met een laag inkomen (blank en zwart) bleken mensen met een hoog inkomen maar van het andere ras niet erg te vertrouwen. Zwarte mensen met een hoog inkomen hielden vooral zwarte mensen met een laag inkomen bij voorkeur op een grote afstand. Ras speelde uiteraard wel een rol in dit door rassenstrijd gekwelde land, maar machts- en dan vooral inkomensverschillen bleken minstens zo belangrijk. Het was helemaal niet zo zwart-wit als wij dachten. Hoe zit dat in Nederland? Niet zo subtiel als in Zuid Afrika als we Sunny Bergman mogen geloven, maar gewoon zwart-wit, ook al draaide ze op het eind “denk niet zwart-wit” van Frank Boeijen. Haar vader deed nog wel een poging toen Sunny haar vader vroeg of hij dacht dat wit zijn privileges voor hem met zich bracht. “Nee”, zei hij, “ik behoor gewoon niet tot de groep die de baantjes uitdeelt.” Is dat niet de kern van discriminatie? Kijk naar Zuid Afrika, de rijke zwarte elite deelt nu de baantjes uit en die wil daar geen kansloze zwarten bij hebben, alleen maar eigen soort. Ook in Nederland moet je tot de (schaduw?)elite behoren. Als we nog voor a.s. vrijdag Zwarte Piet verbieden, zal dat niet anders zijn. De Zwarte-Piet discussie is vruchteloos.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen