09 januari 2014

Cees Fasseur (historicus): trapt in de Popper-Talebval, I

Mijn opvatting over geschiedenis is bijna helemaal bepaald door Sir Karl Popper (1902-1994). Volgens Popper voldoet de loop van de geschiedenis niet aan ‘wetenschappelijke wetten’. Als gebeurtenis A plaats vindt, zal niet noodzakelijk gebeurtenis B volgen, maar kunnen C tot en met Z evengoed volgen. Zelfs als bepaalde wetmatigheden de loop van de geschiedenis toch zouden bepalen, kunnen we dat niet weten omdat ieder gebeurtenis in de geschiedenis uniek is en we kunnen ook geen gecontroleerd experiment uitvoeren om te zien wat er gaat gebeuren: de loop der gebeurtenissen kan niet onder controle gehouden worden. Nassim Nicholas Taleb (auteur van Fooled by randomness en The black swan) voegt daar nog een element aan toe. Als we terugkijken in de geschiedenis, lijkt het net alsof alle gebeurtenissen logisch op elkaar volgen, maar we vergeten dat iedere gebeurtenis in feite toevallig plaats vond (random was); er had ook iets heel anders kunnen gebeuren. Nu had ik deze week in een stuk in De Volkskrant geschreven dat de Nederlandse regering in de jaren veertig met de naar onafhankelijkheid strevende IndonesiĆ«rse had afgesproken dat “er een autonome status voor de Molukken zou komen binnen een federatief verband”. Niet meer, niet minder. Een federatief verband laat vele vormen van autonomie toe, van vrijwel onafhankelijk, zoals de lidstaten van de EU, via in grote mate zelfstandig, zoals de staten in de VS, tot vrijwel volledig ondergeschikt aan het centrum, zoals in de voormalige Sovjet-Unie. Twee dagen na mijn stuk verscheen een reactie van Cees Fasseur (emeritus hoogleraar in de geschiedenis van Zuidoost-AziĆ«) in dezelfde krant met als strekking dat mijn bewering onjuist was. Ik heb zijn stuk nu al vier keer overgelezen, maar ik zie nog steeds niet wat er onjuist was aan mijn bewering. Wel zie ik dat hij in de Popper-Talebval is gelopen. Daarover morgen meer.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen