14 februari 2013

Pieter Kooijmans (rechtsgeleerde en bewindsman): dood

Pieter Kooijmans, voormalig rechtsgeleerde en bewindsman, heb ik nooit ontmoet. Hij wordt steevast omschreven als een integer man. Ik wil het graag geloven. Hij was rechter bij het Internationaal Gerechtshof en in die hoedanigheid was hij betrokken bij de uitspraak van het Hof uit 2004 over de omstreden afscheidingsmuur op de door Israel bezette Westelijke Jordaanoever. Het Hof deed die uitspraak nadat het daar uitdrukkelijk om was gevraagd door een meerderheid van de algemene vergadering van de Verenigde Naties. Het verzoek van de algemene vergadering van de VN aan het Hof bevatte al een veroordeling van Israël. Zo schreef de VN aan het Hof: “Aangezien Israël, de bezettende macht, blijft weigeren aan het internationale recht te voldoen, gezien de bouw van de muur…” Dat verzoek leek dus wel een opdracht aan het Hof om de algemene vergadering in zijn vooropgezette mening te bevestigen. Het was een van de redenen waarom Israël weigerde mee te werken aan de procedures van het Hof. Daardoor konden de argumenten van Israël niet worden mee gewogen. Bovenal echter was de uitspraak van het Hof daardoor niet bindend, maar niets meer dan een ‘advies’, zoals het Hof zelf benadrukte. Pieter Kooijmans, als rechter van het Hof, was kritisch over de uitspraak. Zo vond hij dat het recht op ‘zelfbeschikking voor het Palestijnse volk’ beter buiten de uitspraken van het Hof hadden kunnen blijven, omdat niet was aangetoond dat de Muur dat zelfbeschikkingsrecht geweld aandeed. Het ‘advies’ van het Hof is in het publieke debat in Nederland meerdere malen misbruikt door mensen als Liesbeth Zegveld en Dries van Agt die het als een onweerlegbare veroordeling van de bouw van de muur voorstelden. Het is jammer dat Kooijmans bij leven hier als integer jurist geen weerwerk tegen geleverd heeft.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen