17 november 2012

Bas Haring (Va): geen econoom, ook geen filosoof?

Hij is filosoof en schrijft in De Volkskrant elke week stukjes over de economie als wetenschap, uit nieuwsgierigheid of hij dit vak in de vingers kan krijgen. Dat is leuk omdat je dan als econoom kunt nagaan of de economie nu echt iets voorstelt, of niet. Er wordt je een spiegel voor gehouden. Het opvallende aan de stukjes van Haring is dat hij, als filosoof, nu juist de filosofische problemen van de economie over het hoofd ziet. Gisteren, bijvoorbeeld, had hij het over het studieobject van de economie: mensen. Uiteraard gaat economie over mensen, namelijk over het economisch gedrag van mensen. Economen nemen aan dat mensen daarbij zo goed mogelijk hun behoeften willen bevredigen. Die behoeften kunnen van alles zijn: de lust in appels en peren, de armen helpen, of wat dan ook. De economie neemt nu aan dat mensen die behoeften kunnen rangschikken, bijvoorbeeld 2 appels, 1 peer en een paar euro voor de armen geeft meer ‘geluk’ dan 1 appel, 2 peren en een paar euro voor de armen. Als je alle mogelijke combinaties van zaken waar individuen ‘gelukkig’ van worden op een rijtje hebt, kun je er ook ‘punten’ aan toe kennen. Haring noemde dat zelf in een eerder stuk ‘gelukspunten’. Er zijn, daarentegen, ook ‘ongelukspunten’. Om je geluk te verhogen, moet je er ook iets voor opgeven: geld, tijd, andere goederen, enzovoort. Je hebt je geluk gemaximaliseerd als voor iedere zaak die je geluk brengt geldt dat als je er nog iets van bij krijgt het aantal extra gelukspunten precies gelijk is aan het extra aantal ongelukspunten. Dat inzicht had Haring ook bereikt. Helaas, direct daarna gaat hij in de fout door dat hij aanneemt dat zijn ‘netto gelukspunten’ ook met de ‘netto gelukspunten’ van anderen vergeleken kunnen worden. Dat is het probleem van de ‘interpersonele nutsvergelijking’ dat in de economische wetenschap in feite nooit is opgelost.  Over dat probleem filosoferen we morgen verder.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen